Blog

Kies voor onze vernieuwde aanpak

Finland en NL: 2 verschillende landen, culturen en schoolsystemen


Kranten koppen vaak genoeg: ‘Nederland kan heel wat leren van het schoolsysteem in Finland’.En de kritiek op het Nederlandse schoolsysteem, vooral vanwege gebrek aan financiële ondersteuning voor de verbetering van het middelbare onderwijs, neemt almaar toe.


In deze blog neem ik je kort mee naar Finland. Ik vertel je hoe de scholierentijd eruitziet van een gemiddelde Fin van 12 tot 15 jaar. Daarnaast laat ik je zien hoe hun studenten scoren in het onderzoek van PISA; een internationaal onderzoek wat de prestatie van - en de rechtvaardigheid tussen studenten test. In de conclusie laat ik de keuze aan jou wat jij het beste schoolsysteem vindt.

 

Finland – veel zelfontplooiing, veel vrijheid, weinig toetsen
Scholierentijd in Finland

In Finland zitten scholieren tot hun 16e op een soort basisschool. Een tijd waarin ze heel veel vrijheid krijgen voor zelfontplooiing. Tijd om erachter te komen wat ze willen doen en waar ze goed in zijn. Ook de leraren genieten die vrijheid. Zij geven per dag ongeveer 4 lessen van drie kwartier, zodat ze tijd overhouden om hun lessen te ontwikkelen. Daarnaast wordt de Finse scholier tot zijn 16e niet lastiggevallen met gestandaardiseerde toetsen. Volgens de Finnen heeft iedereen andere kwaliteiten, die niet met standaard testen getoetst kunnen worden. Doet denken aan de beroemde uitspraak van Einstein: 'Everybody is a genius. But if you judge a fish by its ability to climb a tree, it will live its whole life believing that it is stupid.' Yes, no stress voor de Finse scholier.


Na school is er geen extra school of huiswerk en er zijn maar weinig Finnen die bijles volgen; die tijd besteden de scholieren aan andere buitenschoolse activiteiten, zoals het leren van een instrument, het ontdekken van de natuur of waar ze dan ook zin in hebben. Rond zijn 16e wordt de Finse scholier voor het eerst echt getest om te bepalen welke vervolgopleiding ze kunnen en mogen doen. Dan pas begint de stress.

 

Performance - prestatie van studenten in Finland

De studenten in Finland scoren erg goed op 'performance' (prestatie) in het onderzoek van PISA. Die prestatie wordt gemeten op de gebieden natuurwetenschap, wiskunde en letterkunde.

 

Equity - rechtvaardigheid tussen studenten in Finland

De studenten in Finland scoren een stuk minder goed op 'equity' (rechtvaardigheid) in het onderzoek van PISA. Die prestatie wordt gemeten op de gebieden jongens versus meisjes, sociale achtergrond en immigrantstudenten.

 

Nederland – vroeg toetsen, gemiddelde vrijheid

Scholierentijd in Nederland

Voor hun 12e levensjaar krijgt een Nederlandse scholier al meerdere toetsten en rapporten die uit die prestaties voortvloeien. Daarnaast maken ze op hun 12e of 13e de Citotoets, die samen met het advies van de leraren bepaalt waar ze in de onderbouw van de middelbare school terechtkomen. Daar krijgt een scholier één jaar om het verschil van de basisschool naar de middelbare school te overbruggen, vandaar de naam 'brugklas'. Er wordt dan al snel gekozen voor een bepaalde richting.


Verder lijkt Nederland het qua cultuur en schoolsysteem ietsje strenger aan te pakken dan Finland. De scholier krijgt redelijk wat huiswerk mee, maar houdt na het maken ervan ook tijd over voor andere hobbies en ontplooiing. Bijles wordt vooral genomen voor vakken waar scholieren moeite mee hebben.


Toelatingstesten voor hogescholen of universiteiten zijn in Nederland niet gebruikelijk. Ze komen voor als uitzondering op de regel.

 

Performance - prestatie van studenten in Nederland

Nederland scoort in het onderzoek van PISA op het gebied van 'performance' (prestatie) minder goed dan Finland, maar doet het zeker niet slecht.

 

Equity - rechtvaardigheid tussen studenten in Nederland

De studenten in Nederland scoren beter dan in Finland op de rechtvaardigheid tussen meisjes en jongens, evenals op de immigrantstudenten indicator binnen 'equity' (rechtvaardigheid). Alleen op sociale achtergrond scoort Finland iets beter.

 

En het perfecte schoolsysteem is…

Finland scoort heel goed op het gebied van de PISA-vaardigheden natuurwetenschappen, wiskunde en leesvaardigheid. Ze weten duidelijk waar ze mee bezig zijn. Volgens sommigen komt dat omdat ze gericht bezig zijn met die drie pijlers van PISA. Volgens anderen is het schoolsysteem van Finland heilig. Nederland hoeft zich echter zeker niet te schamen voor hun scores op de test van PISA.


Als er gekeken wordt naar andere aspecten in het leven van een scholier, dan wordt een aantal dingen duidelijk. Bijvoorbeeld: 15-jarige Finnen voelen ondanks de relaxte en vrije manier van lesgeven (volgens dit onderzoek van HSBC) een veel hogere druk dan in Nederland. In Finland voelt zo'n 60% een druk door school, tegenover 24% in Nederland. Dat is wellicht te wijten aan het feit dat de Fin weinig ervaring heeft met toetsen en ze op hun 16e een allesbepalende toelatingstoets moeten afleggen.


De belangrijkste conclusie is waarschijnlijk dat het perfecte schoolsysteem nog steeds niet bestaat. En dat we altijd van elkaar kunnen blijven leren.


En wees gerust. Zolang het perfecte schoolsysteem nog niet bestaat, zijn wij er voor je om bijles te geven als je dat nodig hebt.

 

 

 

 

Bijles krijgen

Een vak makkelijker en leuker maken?
Slim.

Meer over bijles krijgen

Bijles geven

Een flexibele en lonende bijbaan?
Dat kan.

Meer over bijles geven